تبلیغات
شار ایران فردا - توسعه خلاق بافتهای فرسوده


درباره وبلاگ:

آرشیو:

آخرین پستها :

پیوندها:

نویسندگان:

ابر برچسبها:

نظرسنجی:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

توسعه خلاق بافتهای فرسوده

نوشته شده توسط:محسن رفیعیان
دوشنبه 9 خرداد 1390-10:22 ق.ظ

شناسایی پهنه های زمینه ساز توسعه خلاق بافت های فرسوده

با رویکرد گردشگری در برنامه ریزی شهری

«نمونه موردی محله امامزاده یحیی، ناحیه 2، منطقه 12 شهرداری تهران»

 

محسن رفیعیان/ کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری(mrafian@gmail.com)

محمدرضا بمانیان/ دکتری معماری / عضو هیئت علمی دانشکده معماری دانشگاه تربیت مدرس(bemanian@modares.ac.ir)

مجتبی رفیعیان/ دکتری شهرسازی / عضو هیئت علمی دانشکده شهرسازی دانشگاه تریبت مدرس(mrafiyan@gmail.com)

 

چکیده

ظهور نظریات توسعه درون­زا از اوایل قرن بیستم تاکنون نیاز به مرمت بافت­های فرسوده درونی شهرها را الزامی می­کند. بافت­های واجد ارزش، با وجود ارزش­های محتوایی(تاریخی/فرهنگی واجتماعی) از نظر ریخت شناسی بافت و الگوی نوسازی دچار آشفتگی­های بصری و عملکردی هستند. برای حل مساله این بافت­ها تاکنون رویکردهای متفاوتی تحت عنوان موزه­ای، توانمند­سازی و ارگانسیتی اتخاذ گردیده­است، رویکرد ارگانیستی که با جامع­نگری سعی در تکیه بر میراث موجود در بافت­های فرسوده واجد ارزش و تلفیق اقتصاد و فرهنگ و احیای پایدار بافت­های تاریخی از طریق تعیین نقش آن­ها در سازمان فضایی شهر دارد، با تئوری­های جدید ساماندهی شهری از جمله توسعه خلاق همخوان است. یکی از روش­های پیاده­سازی توسعه خلاق برنامه­ریزی گردشگری بافت­های فرسوده می­باشد.

این مقاله با بررسی نظریات نوین توسعه بویژه توسعه خلاق با رویکرد گردشگری و تدوین مدل (SZCD[1])، که مدلی برای شناسایی پهنه­های زمینه­ساز توسعه خلاق بافت فرسوده با رویکرد گردشگری در برنامه­ریزی شهری با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی(AHP[2]) است. عوامل، معیارها و شاخص­های مدل در محدوده امامزاده یحیی را استخراج کرده و نتیجه را در قالب پهنه زمینه­ساز توسعه پیشنهاد کرده­است.

 

کلید واژه­ها: توسعه خلاق، پهنه های زمینه­ساز، گردشگری، مدل شناسایی پهنه­های زمینه­ساز توسعه خلاق(SZCDM[3])، تحلیل سلسله مراتبی(AHP)، تهران؛

  

1-  مقدمه:

با ظهور ناکارآمدی اصل توسعه برون­زا در نیمه دوم قرن بیستم و قطع فرآیند تاریخی شهر، محدوده­های مرکزی ابعاد مفهومی و هویتی خود را از دست دادند و رشد از برون شهر قدیم را از نو ساختن خویش باز داشته، به معاصر نشدن و جریان نیافتن زمان در کالبد آن کمک کرده­است. بافت­های فرسوده در شهرها روز به روز در حال گسترش و به موازات آن نگرش­های مختلف با بازگشت به اصل توسعه درون­زا در پی حیات بخشی مجدد به فضاهای شهری از دست رفته هستند. این اصل راه نو شدن را در معماری گرانقیمت و کج سلیقه، جاده­های سریع بی­برنامه و شهرسازی گسترده و شتاب­زده در محدوده­ای وسیع جستجو نمی­کند بلکه در پی احیای مناطق تاریخی و رجوع به شهرسازی بومی، استفاده از کاربری­های مختلط، اولویت­دادن به حمل و نقل عمومی و تردد پیاده، فراهم آوردن شرایط زیست محیطی سالم، ایجاد رونق اقتصادی پایدار، اشتغال بومی، جذب مشارکت محلی و توجه به میراث فرهنگی می­باشد. این مقاله با تبیین نگرش­های گوناگون مرمت و بررسی نمونه­های موردیی در این زمینه، مدلی برای شناسایی پهنه­های دارای پتانسیل توسعه خلاق پیشنهاد کند.

 

2- نگرش­های مرمت بافت­ فرسوده

پیشرفت­های علمی جدید، نیاز روز افزون به توسعه و تحولات شهری در پی افزایش جمعیت، ایجاد محیط زندگی متناسب با این تحولات را بیش از پیش می­کند. برای پاسخگویی به این نیازها در سال­های اخیر توجه به بافت­های فرسوده درونی شهرها افزایش یافته و رویکردهای گوناگونی اتخاذ شده­است که سه نگرش موزه­ای، سلولی و ارگانیک از آن جمله­اند، مقایسه این سه نگرش در جدول 1-1 آمده­است.

نگرش موزه­ای: این نگرش بر شالوده حفاظت از میراث فرهنگی استوار است و مداخله در بافت­های تاریخی را جز در جهت حفاظت آن­ها نمی­پذیرد. در این روش حفظ شهرها به شکل تاریخی و بدون مداخله بر مقتضیات زندگی امروز ترجیح داده می­شود. در نتیجه ساکنان این بافت­ها به دلیل کاستی و نارسایی زیر ساخت­های شهری که ریشه در چنین بینشی دارد، ناگزیر به ترک بافت می شوند. فرآیند نگرش موزه­ای، شهر را به موزه­ای تغییر ناپذیر مبدل می­کند(حبیبی، 1386، 74).

نگرش سلولی: در نگرش سلولی(توانمند سازی) فضاهای شهری اغلب به مثابه میراثی از شهر تلقی می­شوند که باید برای تقویت وضعیت اجتماعی و اقتصادی فعال شوند و محصول آن دگرگونی منظم و بی وقفه فضاهای فرسوده و آسیب دیده تاریخی شهرها بدون در نظر گرفتن جمیع جهات می­باشد(خانی، 1383، 45).

نگرش ارگانیستی: نگرش ارگانیستی(نگرش عقلانی) که در حقیقت جمع­بندی دو نگرش قبلی است، بر مفاهیم جدیدی چون کلیت، نظام سلسله مراتب و پویایی پدیده­ها تاکید فراوان دارد. در این نگرش احیای پایدار بافت­های تاریخی از طریق تعیین نقش آن­ها در سازمان فضایی شهر، جایگاه معنا دار و قابل دفاعی پیدا می­کند. تبیین نقش بافت­های تاریخی در سازمان فضایی یک شهر این بافت­ها را از حالت یک سیستم بسته خارج می­کند، در این زمینه اتصال بین دو بخش بافت به آرامی، با ظرافت و تدریجی انجام می­شود تا شهر دچار مشکل­های عملکردی و شکنندگی در تصویر ذهنی نشود(عباس­زادگان و رضازاده،1380، 17)، (مهدیزاده، 1380، 34).

جدول1-1مقایسه سه نگرش کلی مرمت در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی

نوع نگرش

ابعاد و  نمونه ها

راهکارها/ پیامدها اقتصادی

راهکارها/ پیامدها

اجتماعی

راهکارها/ پیامدها

 کالبدی

مزایا/معایب

موزه­ای

در این زمینه توضیحی ندارد و بازار تعیین کننده­است.

ترک بافت توسط ساکنین و گسست اجتماعی پیامد حفاظت به شکل تاریخی و مداخله بر مبنای عدم توجه به مقتضیات زندگی امروز است.

شهر را به موزه­ای تغییر ناپذیر مبدل می­کند. مختل شدن کارکردهای شهری و تهدید حیات شهری است.

گسست محدوده از سیستم پویای شهر در تمامی زمینه­ها

سلولی

در این دوره مرمت شهری با هدف توانمد سازی صورت می­گیرد.

نوسازی ساختار اقتصادی اهمیت اصلی را دارد.

این طرح­های ماهیتاً دارای محاسباتی مستقل از تعلق خاطرهای مردم و ارزش­های مردم شناختی- فرهنگی دارند، ایده ای مقید به استمرار ارزش­های فرهنگی در این نگرش به چشم نمی خورد و مشارکت اجتماعی پایین است.

در این نگرش فضاهای شهری اغلب به مثابه میراثی از شهر تلقی می شوند که باید برای تقویت وضعیت اجتماعی و اقتصادی فعال شوند و محصول آن دگرگونی منظم و بی وقفه فضاهای فرسوده و آسیب دیده تاریخی شهرها بدون در نظر گرفتن جمیع جهات می­باشد.

 

نگرش تک بعدی و یکسویه به حل مساله بافت­های فرسوده،

ارگانیک

ایده تلفیق فرهنگ و اقتصاد و احیای پایدار بافت­های تاریخی از طریق تعیین نقش آن­ها در سازمان فضایی شهر مطرح می­شود.

مرمت باید از طریق برگزیدن درست کانون­های مداخله صورت پذیرد تا این کانون­ها در پیرامون خود منجر به توسعه شهر شوند.

ارزش­های تاریخی و معماری باید بعنوان بخشی از ارزش­های کلی حیات شهری در تعامل زنده با شهر و شهروندان در نظر گرفته شود و حفاظت فیزیکی با حفاظت اجتماعی و علاقه عمومی همراه شود.

حفظ ارزش­های تاریخی فرهنگی فقط به معنای حفظ بناها و یادبودهای قدیمی نیست بلکه با گسترش روح آن­ها در کالبد بافت­های جدید همراه است.

جامع­نگری و تلفیق ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی

تدوین از نگارنده

3- مفهوم خلاقیت راهبردی نوین در توسعه بافت­های فرسوده: 

از جدول 1-1 مقایسه اینگونه می­توان استنباط کرد که سیر تفکرات مرمتی به سمت تلفیق نگاه­های تک سویه و بخشی در راستای جامع­نگری پیش می رود. نکته دیگر اینکه در سال­های اخیر نگرش­های نوینی در پی رعایت اصول و نظریه های جدید برنامه ریزی و در راس آن توسعه درون­زا و توسعه پایدار با اهداف: تصمیم­سازی هم پیوند در کلیه سطوح و مقیاس­های توسعه کالبدی (کالبدی)، جلب مردم به شهرها و به ویژه مراکز شهرها که ترکیب اجتماعی متنوعی را در خود جای دهند (اجتماعی)، جذب نیروهای بازار به فرصت­های توسعه شهری و تزریق سرمایه به مراکز آن­ها(اقتصادی) شکل­یافته­اند(مهدوی،1380، 12).

 امروزه یکی از تکنیک­های دستیابی به این اهداف، تاکید بر فعالیت­هاییست که با تلفیق ابعاد مختلف اقتصاد و فرهنگ در گونه ای از نظم منطقی انسانی تحت عنوان «خلاقیت[4]» شکل می­گیرند. این موضوع اولین بار توسط ریچارد فلوریدا درسال 2002 مطرح شد. درسال 2007 نیز آقای آلن اسکات با استفاده از ادبیاتی که ریچارد فلوریدا مطرح کرده بود در مورد چگونگی سوق مزیت­های رقابتی و ظرفیت­های موجود در شهرها به سمت خلاقیت بیشتر و سیاست­گزاری­های منطقه ای فعالیت­هایی را انجام داد، زمینه­های رویکرد خلاق ادبیات، سینما، موسیقی، مهارت و هنر فولک، طراحی، هنرهای رسانه­ای و تغذیه است. صنعت شهرها و مناطق خلاق شامل صنایع فرهنگی، چندرسانه­ای و خدمات برتر و در مقیاس حوزه­های محلی بیشتر در صنایع دستی و  بومی خلاصه می­شود (Florida, 1996, P.5)­­(Musturd, 2001, p.9).

بدون شک بافت­های تاریخی منابع سرشار میراث و محلی مناسب برای بکارگیری رویکرد خلاق­اند، با بررسی بیانیه­های جهانی ایکوموس[5] که مربوط به حفاظت از میراث تاریخی و فرهنگی است، می توان زمینه پیاده­سازی رویکرد خلاق را در بافت­های فرسوده یافت. در بیانیه کیوتو[6](1967) بر حفاظت از میراث فرهنگی بعنوان سند افتخار ملی و گفت و گوی تمدن­ها و عدم تفکیک معنا و مفهوم از بنا و اثر تاکید شده­است، این بیانیه برای بازیافت سریع سرمایه و منابع مالی بعد اقتصادی و صنعت گردشگری را مورد توجه قرار می­دهد. بیانیه سنت آنتونیو[7](1996) بر مطالب اجلاس کیتو تاکید و ضرورت توسعه پایدار فرهنگی و توجه به گردشگری فرهنگی را در راستای کاهش اثرهای منفی اقتصاد گردشگری مطرح می­کند، در این بیانیه اصالت و اقتصاد گردشگری، بعد دیگری از نگرش به مجموعه­های تاریخی است. نکته قابل تامل اینجاست که با گذشت زمان در راستای تقویت مفاد معاهده­ها جامع نگری افزایش می­یابد و ظهور ایده تلفیق فرهنگ و اقتصاد در بستر توسعه پایدار (که بیشتر از طریق گردشگری اجتماع محور(فرهنگی) عنوان می­شود) را می­توان صراحتاً در مفاد این بیانیه­ها ملاحظه کرد به طوری که بیانیه مکزیکوسیتی[8](1999) معروف به بیانیه بین المللی گردشگری بر مفهوم جامع و جهانی میراث و تعامل آن با گردشگری تاکید دارد و آن را وسیله ای برای تبادل فرهنگی تلقی می­کند. طبق این بیانیه فعالیت­های گردشگری و حفاظتی در بافت­ها و مجموعه­های تاریخی باید با احترام به علایق، سنن و خواست­های مردم محلی و منطقه ای در جهت ارتقای سطح زندگی آنان همراه شود. این بیانیه بر لازم و ملزوم بودن مرمت و حفاظت بافت­های کهن و تاریخی و صنعت گردشگری تاکید و مهمترین وسیله تبادل فرهنگی را گردشگری بومی و بین المللی دانسته، همچنین حفاظت و توسعه پایدار را عامل ارتباط مکان­های میراثی و گردشگری پویا می­داند(حبیبی، 1382، 113-87).



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:- -

buy tadalafil pills
جمعه 16 آذر 1397 03:12 ب.ظ

Many thanks! I like this.
generico cialis mexico tesco price cialis buy original cialis cialis canada cost of cialis per pill achat cialis en europe cialis venta a domicilio cialis without a doctor's prescription cialis dosage recommendations non 5 mg cialis generici
buy cialis usa
پنجشنبه 15 آذر 1397 08:07 ب.ظ

Valuable info. With thanks.
cialis professional yohimbe cialis australia org generic cialis levitra achat cialis en suisse prezzo di cialis in bulgaria cialis sicuro in linea enter site natural cialis when can i take another cialis cialis daily dose generic cialis canada
buy tadalafil
پنجشنبه 15 آذر 1397 12:34 ق.ظ

Kudos, A lot of knowledge!

price cialis per pill cialis 10 doctissimo tesco price cialis tadalafil 10 mg order a sample of cialis achat cialis en suisse cialis e hiv sialis when will generic cialis be available cialis price thailand
Cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 08:34 ق.ظ

Nicely put. Thanks.
cialis reviews acheter cialis kamagra we like it cialis soft gel cialis tablets for sale cialis kaufen bankberweisung cialis 10 doctissimo cialis coupons cialis generique 5 mg cialis pills cialis tablets for sale
buy tadalafil pills
سه شنبه 13 آذر 1397 09:01 ب.ظ

Effectively voiced indeed. .
cialis for daily use acquistare cialis internet import cialis buy cialis online cialis canada on line generic cialis 20mg tablets cialis coupons can i take cialis and ecstasy cialis price in bangalore only here cialis pills
Buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 10:10 ق.ظ

Kudos, Wonderful stuff.
cialis professional yohimbe tadalafil generic cialis kamagra levitra cialis diario compra cialis daily new zealand american pharmacy cialis brand cialis nl side effects for cialis cialis for bph wow cialis tadalafil 100mg
buy cialis pills online
دوشنبه 12 آذر 1397 10:24 ب.ظ

Kudos, Quite a lot of material!

tadalafil 20mg cialis sicuro in linea cialis australian price if a woman takes a mans cialis the best site cialis tablets cialis daily prix cialis once a da price cialis per pill cialis dose 30mg buy generic cialis
Buy generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 09:40 ق.ظ

You said it superbly!
cheap cialis cialis for sale in europa we recommend cialis info calis click now buy cialis brand cialis generique 5 mg cialis 20mg preis cf cialis prezzo in linea basso cialis tablets cialis tablets
Buy generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 09:51 ب.ظ

Beneficial write ups. Many thanks.
buying cialis on internet cialis online deutschland buy cheap cialis in uk wow cialis tadalafil 100mg cialis uk cheap cialis cialis professional from usa generic cialis levitra buying cialis in colombia free generic cialis
buy cialis without a doctor's prescription
یکشنبه 11 آذر 1397 09:01 ق.ظ

You actually expressed this very well.
where do you buy cialis click here to buy cialis dosagem ideal cialis cialis alternative cialis prices cialis lilly tadalafi cialis baratos compran uk cialis canadian drugs what is cialis canada discount drugs cialis
buy cialis online cheap
شنبه 10 آذر 1397 10:02 ب.ظ

Wow all kinds of valuable advice.
cialis cuantos mg hay cialis for bph cialis 5 mg para diabeticos how much does a cialis cost cialis 5mg billiger no prescription cialis cheap cialis online holland opinioni cialis generico tesco price cialis cialis arginine interactio
Cialis canada
شنبه 10 آذر 1397 08:48 ق.ظ

Many thanks. I enjoy it.
how to purchase cialis on line generic cialis pro side effects of cialis 5 mg cialis coupon printable cialis uk cialis with 2 days delivery cialis rckenschmerzen generic for cialis acheter du cialis a geneve buying cialis on internet
Cialis prices
جمعه 9 آذر 1397 09:31 ب.ظ

Regards! I appreciate this.
cialis super acti cialis 5mg prix cialis professional yohimbe walgreens price for cialis cialis manufacturer coupon rezeptfrei cialis apotheke walgreens price for cialis interactions for cialis cialis patent expiration enter site 20 mg cialis cost
buy tadalafil online
جمعه 9 آذر 1397 09:36 ق.ظ

Amazing quite a lot of valuable knowledge!
generic cialis soft gels callus cialis pills price each cialis dosage recommendations we like it safe cheap cialis where to buy cialis in ontario low dose cialis blood pressure cialis generico in farmacia cialis professional yohimbe we use it cialis online store
buy cialis online cheap
پنجشنبه 8 آذر 1397 10:34 ب.ظ

Wonderful content, Regards.
acquisto online cialis cialis tablets cialis 30 day sample cialis super kamagra buy cialis cialis patent expiration preis cialis 20mg schweiz cialis 200 dollar savings card cialis daily prescription doctor cialis
Buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:03 ق.ظ

Really loads of wonderful tips!
cialis canadian drugs no prescription cialis cheap cialis rezeptfrei sterreich preis cialis 20mg schweiz prices for cialis 50mg cialis generic tadalafil buy cialis pas cher paris are there generic cialis buy cialis online legal cialis 100 mg 30 tablet
buy cialis online
چهارشنبه 7 آذر 1397 10:24 ب.ظ

You actually revealed it adequately.
cialis kaufen bankberweisung cialis online napol tadalafil 5mg how to purchase cialis on line cialis coupons cialis 05 cialis cuantos mg hay cialis price thailand cialis cipla best buy cialis generico milano
buy generic cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 10:28 ق.ظ

You reported that really well!
cialis great britain price cialis wal mart pharmacy non 5 mg cialis generici tadalafil cialis et insomni purchase once a day cialis cialis billig cialis 10mg prix pharmaci the best site cialis tablets enter site very cheap cialis
Buy generic cialis
دوشنبه 9 مهر 1397 03:47 ب.ظ

With thanks! Numerous postings.

tadalafil 5mg prezzo di cialis in bulgaria cialis patentablauf in deutschland we use it cialis online store buy name brand cialis on line generic cialis pill online cialis tablets order a sample of cialis purchasing cialis on the internet if a woman takes a mans cialis
cialisyoues.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 09:52 ق.ظ

This is nicely said. !
cialis generic availability trusted tabled cialis softabs cialis generika in deutschland kaufen cialis prezzo in linea basso india cialis 100mg cost cialis para que sirve cialis patentablauf in deutschland cialis pills boards cialis diario compra how to purchase cialis on line
http://cialisky.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 03:05 ب.ظ

Superb forum posts. Many thanks!
chinese cialis 50 mg cialis efficacit generico cialis mexico cialis for bph get cheap cialis cialis 20mg safe site to buy cialis online we use it 50 mg cialis dose cialis alternative generic for cialis
viagrayosale.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 10:14 ب.ظ

You actually suggested it really well!
cialis online napol il cialis quanto costa cialis canadian drugs cialis generika we recommend cialis info cialis 5 effetti collaterali no prescription cialis cheap if a woman takes a mans cialis female cialis no prescription cost of cialis per pill
Buy viagra online
سه شنبه 23 مرداد 1397 09:30 ق.ظ

Fantastic material. Appreciate it.
getting viagra uk sildenafil usa buy sildenafil online uk viagra online pharmacy viagra buy viagra viagra online pharmacy buy viagra uk online viagra tablets online buy viagra australia buy brand viagra buy generic viagra with paypal
viagra or cialis
سه شنبه 23 مرداد 1397 01:02 ق.ظ

Wow a good deal of beneficial advice!
cialis baratos compran uk generic cialis tadalafil acquisto online cialis acheter cialis meilleur pri cialis generique cialis sicuro in linea cialis price in bangalore opinioni cialis generico are there generic cialis low dose cialis blood pressure
Cialis 20 mg
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 07:38 ب.ظ

Kudos, Terrific information!
generic cialis at walmart cialis patentablauf in deutschland generico cialis mexico cialis generico postepay click here cialis daily uk generic cialis soft gels cialis canadian drugs estudios de cialis genricos cialis tadalafil online viagra vs cialis vs levitra
Cheap viagra
پنجشنبه 6 اردیبهشت 1397 03:05 ق.ظ

Thanks. I like this.
buy cheap viagra pills online uk buy viagra viagra online usa sildenafil uk buy viagra with a prescription buy viagra 25mg online viagra cheap what is viagra viagra cheap prices buy viagra uk cheap
Buy generic cialis
جمعه 3 فروردین 1397 05:51 ق.ظ

Factor certainly used.!
generic cialis at the pharmacy generic for cialis cialis without a doctor's prescription cialis e hiv miglior cialis generico precios de cialis generico only now cialis 20 mg canadian cialis cialis with 2 days delivery how do cialis pills work
Nintendo Switch
جمعه 24 آذر 1396 05:37 ب.ظ
از یک پست فوق العاده دیگر متشکریم هر کس دیگری می تواند این نوع را دریافت کند
از اطلاعات در چنین روش ایده آل برای نوشتن؟ من بعدا ارائه می کنم
هفته، و من در جستجوی چنین اطلاعاتی هستم.
is psychic real
سه شنبه 30 آبان 1396 06:50 ب.ظ
Aw, this was an extremely nice post. Spending some time and
actual effort to make a superb article… but what can I say… I hesitate a lot and don't seem to
get anything done.
Can you stretch to get taller?
یکشنبه 26 شهریور 1396 04:23 ق.ظ
Hola! I've been following your blog for some time now and finally
got the bravery to go ahead and give you a shout out from Atascocita Tx!

Just wanted to say keep up the great job!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30