تبلیغات
شار ایران فردا - ضرورت مطالعات شهرسازی اسلامی


درباره وبلاگ:

آرشیو:

آخرین پستها :

پیوندها:

نویسندگان:

ابر برچسبها:

نظرسنجی:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

ضرورت مطالعات شهرسازی اسلامی

نوشته شده توسط:محسن رفیعیان
سه شنبه 10 تیر 1393-08:14 ق.ظ

ضرورت مطالعات شهرسازی اسلامی به دو دسته ضرورت­های درونی و بیرونی تقسیم می­شود. ضرورت­های بیرونی به الزامات، خواست­ها و مطالبات بیرون از دانش شهرسازی برای استفاده از دانش شهرسازی مبتنی بر اندیشه اسلامی می­پردازند. و از طرف دیگر، ضرورت­های درونی به ضرورت­های علمی پرداختن به شهرسازی اسلامی توجه دارند. اهم موارد دسته اول بدین شرح­اند:

       در سطح بین الملل شرایط بیداری اسلامی و الگوگیری و مطالبه کشورهای مسلمان

       سیاست­های کلی کشور و برنامه های سطح کلان و بالادستی

       در سطح ملی حرکت مجامع علمی به سمت تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت،

       طرح مباحثی همچون تمدن­سازی نوین اسلامی

       برنامه تحول در علوم انسانی

در مباحث درون رشته ای نیز شواهدی تاریخی و علمی ضرورت پرداختن به شهرسازی  اسلامی را اثبات می کند: مدنی­پور(1389) در کتاب «طراحی شهری خرد»، راپاپورت[1] (2006) در طرح «نظریه منشا فرهنگی مجتمع­های زیستی» و کرن آرمسترانگ[2] (2003) در کتاب «خداشناسی از ابراهیم تا کنون دین یهود، مسیحیت و اسلام» بر این است که پیدایش شهرها در بستری آیینی و اعتقادی شکل گرفته است. و انتظام محیط را اولین بار اعتقادات مذهبی شکل داده است. فعالیت­های باستان­شناسان در نمونه­هایی همچون هگمتانه بعنوان اولین شهر شناخته شده در تاریخ شهرنشینی ایران، سیلک کاشان، زیگورات چغازنبیل نیز این اندیشه را تقویت می­کند.

اموس راپاپورت در نظریه معروف خود «منشا فرهنگی مجتمع های زیستی» اینگونه بیان می کند که، ذهن انسان نیازمند نظم بخشیدن به جهان میباشد و نظم بخشیدن به محیط زیست یکی از جلوه های این نیاز میباشد. همه فرهنگ ها دارای سیستم نظم دهی به محیط زیست هستند، یعنی آن ها بوسیله نظمی خاص با محیط زیست خود به صورت نمادی ارتباط برقرار می سازند. دو سیستم عمده نظم دهی در فرهنگ های سنتی می یابیم: نخست نظمی است هندسی براساس روابط اجتماعی و دیگری نظمی مقدس است. در فرهنگ های سنتی نظم اصولا نظمی مقدس بوده است. شهر هنگامی به وجود می آید که مجتمع های زیستی مناطق وسیع تری را به شکلی خاص نظم بخشند. مبنای این نظم دهی نظم مقدس است.

راپاپورت ضمن اثبات نارسایی سایر نظرات پیرامون منشا شکل­گیری مجتمع­های زیستی، نظم مقدس را عامل پیدایش شهر و محور نظم بخشی انسان به محیط معرفی می­کند. طبق بررسی­های تاریخی تفکر آیینی حاکم بر تفکرات انسان بوده و اکثر تمدن­های روی زمین به نوعی وابسته به یک تفکر دینی بوده­اند. در تداوم این شواهد نمونه­های بافت تاریخی شهرهای ایران، پس از ورود اسلام به ایران نیز تداوم رویکرد اعتقادی در انتظام محیط را تقویت می­کند.

ضرورت­های پیش گفته الزام به انجام پژوهش در شهرسازی اسلامی را بیش از پیش نمایان ساخته، نظر به اینکه مطالعات این حوزه معمولا در کنار مطالعات پژوهش هنر و معماری اسلامی صورت می­گیرد و تاکنون اثری مستقل در زمینه شهرسازی اسلامی انجام نشده­است. ضرورت دارد پژوهشی مستقل به شهرسازی اسلامی بپردازد.


[1] - Rappaport

[2] - Karen Armstrang



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:سه شنبه 10 تیر 1393 08:17 ق.ظ

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر