تبلیغات
شار ایران فردا - مدل‎های تغییر كاربری زمین


درباره وبلاگ:

آرشیو:

آخرین پستها :

پیوندها:

نویسندگان:

ابر برچسبها:

نظرسنجی:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

مدل‎های تغییر كاربری زمین

نوشته شده توسط:محسن رفیعیان
پنجشنبه 27 اسفند 1388-11:42 ب.ظ

مدل‎های تغییر كاربری زمین-

این قسمت برگرفته  از فصل چهارم كتاب مدل های كاربری زمین ترجمه دکتر مجتبی رفیعیان و مهندس مهران محمودی چاپ انتشارات آذرخش است.

طبقه‎بندی اصلی مدل‎های تغییر كاربری زمین اند عبارتند از:

1-         مدل‎های آماری و اقتصادی

2-         مدل‎های اثر متقابل فضایی

3-         مدل‎های بهینه سازی

4-         مدل‎های تجمعی

5-         سایر مدل‎های تغییر كاربری زمین

  در مدل‎های موجود، هشت موضوع اصلی وجود دارد كه به ترتیب اولویت از مهم به غیر مهم عبارتند از:

          1-               هدفی كه مدل برای آن ساخته می‎شود

          2-               نظریه (یا نبود آن) بنیادی مدل (منعكس كننده نوع عوامل تعیین كننده‎ای كه در تغییر كاربری زمین می‎توان به آنها (یا نبود آنها) توجه كرد)

          3-               مقیاس فضایی و سطح تجمعی فضایی انتخاب شده

          4-               درجه صراحت فضای مدل

          5-               نوع كاربری زمین درنظر گرفته شده به عنوان موضوع اصلی تحلیل

          6-               نوع  مراحل درنظر گرفته‎شده تغییر كاربری زمین

          7-               پرداختن به بعد موقتی (كه به طور عمومی در حالت تحلیل تغییرات باید جز ذاتی پروژه باشد)

          8-               تكنیك‎های حل به كار رفته

با توجه به مسائل فوق، مدل‎های كاربری زمین موجود می‎توانند به صورت زیر طبقه‎بندی شوند:

          1-               مدل‎های توصیفی، توضیحی، پیش‎بینی كننده، تجویزی، ارزیابی اثرات

          2-               مدل‎های نظریه اقتصاد خرد و اقتصاد كلان، مدل‎های برمبنای نظریه جاذبه و اثر متقابل فضایی

          3-               مدل در سطح محلی، منطقه‎ای، بین منطقه‎ای، ملی و جهانی

          4-               مدل‎های با مرجع زمین (كاملاً صریح از نظر فضایی) و مدل‎های با مرجع غیرزمین (غیر كامل صریح از نظر فضایی)

          5-               مدل‎های بخش شهری (عموماً مسكونی)، كشاورزی (محصول)، شهرسازی

          6-               مدل‎های جنگل‎زدایی، جنگل و غیره

          7-               مدل‎های ایستا، نیمه‎ایستا (یا نیمه پویا)، پویا

          8-               مدل‎های آماری، برنامه‎ریزی، از نوع جاذبه، شبیه‎سازی و تجمعی

بنابراین واضح است كه برای شرح سیستماتیك مدل‎ها، یك طرح طبقه‎بندی را ارائه و بحث در مورد این مدل‎ها را انتخاب كرد.

مقالات مدلسازی چندین طرح طبقه‎بندی مدل را پیشنهاد می‎كنند. ویلسون [1]یك طرح طبقه‎بندی براساس تكنیك غالب در ساخت مدل را پیشنهاد می‎كند. ایسایف [2] چهار رویكرد ممكن به مساله طبقه‎بندی مدل را بیان می كند:

          1-               ساخت یك لیست از مشخصه‎هایی كه جنبه‎های مدل را مشخص می‎كند

          2-               مشخص‎كردن مجموعه‎ای از معیارها به عنوان چارچوب عمومی در ارزیابی خدمت می‎كنند

          3-               ساخت یك مدل ایده‎آل به عنوان غالب مرجع برای قضاوت در مورد سایر مدل‎ها

          4-               مقایسه ضربدری‎ مدل‎ها بر مبنای مشخصات ساختار عمومی این مدل‎ها.

استاهل [3]  تعدادی معیار اساسی برای طبقه‎بندی مدل‎های مكان تجارت، شامل موضوع نظریه و هدف مدل را پیشنهاد كرد.

بطوركلی یك  طبقه‎بندی عمومی و غیرمبهم برای مدل‎ها كه بتواند به طول معنی‎داری هشت موضوع ذكر شده در فوق را منعكس كند وجود ندارد. یك موضوع مشابه می‎تواند با بكارگیری سطوح مختلف جزئیات فضایی مربوط به نظریه‎های وابسته مدل شود (برای مثال اقتصاد خرد و كلان) و به همین گونه می‎تواند توسط یك چارچوب ایستا یا پویا مدل شود. بعلاوه یك مسأله مشابه كه توسط مدل فوق مطرح می‎شود را می‎توان با بیش از یك تكنیك مدلسازی و یا طراحی‎های مدلسازی به بررسی آن پرداخت. مشخصات مدل برای یك مساله مورد مطالعه می‎تواند در محدوده بسیار ساده تا بسیار پیچیده قرار گیرد. بنابراین برای هدف حاضر، برای مطابقت با یك طرح طبقه‎بندی بر مبنای معیارهای تجمعی و مركب، از سنت مدلسازی كه مدل به آن تعلق دارد استفاده شد. این معیار توسط مشخصات حاكم بر تكنیك‎های طراحی و حل مدل كه برای ساخت مدل و تمیز بین انواع مدل‎های مختلف مربوط‎تر هستند تعیین می‎شود. بر این اساس مدل‎های تغییر كاربری زمین مطرح شده در این بخش به طبقات زیر تقسیم شده‎اند:

          1-               مدل‎های آماری و اقتصادی

          2-               مدل‎های اثر متقابل فضایی

          3-               مدل‎های بهینه‎سازی

          4-               مدل‎های تجمعی.

یك طبقه‎بندی پنچم نیز می‎توان اضافه شده است كه شامل مدل‎هایی است كه برای آنها طبقه‎بندی به گونه‎ای كه تغییرات سنت‎های مدلسازی را منعكس كند به طور روشن وجود ندارد. از آنجا كه سنت مدلسازی یك معیار مركب است احتمال دارد كه چندین مدل تحت بیش از یك طبقه، طبقه‎بندی شوند (مانند مدل‎های اثر متقابل فضایی كه می‎توان به صورت مدل‎های شبیه‎سازی یا برنامه‎ریزی در نظر گرفته شوند و یا مدل‎های تجمعی كه به صورت مدل‎های شبیه‎سازی نیز می‎توانند طبقه‎بندی شوند).

منتخبی از مدل‎ها، متعلق به هر سنت مدلسازی ارائه می‎شود و سپس بر مبنای مشخصات یا معیارهای زیر ارزیابی می‎شوند:

1-         منظور (توصیف، توضیح، پیش‎بینی، تجویز، ارزیابی اثرات).

2-         وضعیت تجمعی (فضایی، بخشی یا كاربری زمین، موقتی).

3-         پویایی (ایستا، نیمه‎ایستا، پویا) ـ مدلسازی تغییر.

4-         تظریه زیربنایی ـ مفهومی‎كردن طبیعت ناحیه مطالعاتی، استفاده‎های زمین مورد نظر (انواع كاربری زمین)، عوامل تعیین كننده در نظر گرفته شده برای كاربری زمین و روابط آنها.

5-         ارائه مشخصات یا كاربردپذیر كردن مدل، ارائه فضایی، انواع متغیرها (شامل متغییرهای سیاستی)، تكنیك حل.

6-         داده‎های استفاده شده، فضایی صریح در مقابل غیر فضایی صریح، مسایل مربوط و كیفیت و در دسترس بودن داده‎ها.

7-         كاربرد جهان واقعی.



[1]-  wilson

[2]-  Issaev

[3]- Stahl



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:سه شنبه 29 تیر 1389 07:23 ق.ظ

علی
سه شنبه 25 آبان 1389 02:47 ب.ظ
سلام و ممنون از مطالب قشنگتون، حقیقتش اینه که من کتاب رفیعیان رو ندارم و در دسترسم نیست، میشه لطف کنی و کمی از مدل های پویا بنویسی؟
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر